Passanten in de huisartsenpraktijk: mag u zorg weigeren?

Analyse van een recente tuchtrechtuitspraak en praktische tips voor de dagelijkse praktijk
door Marouschka den Ouden, advocaat Medisch Tuchtrecht.

Zorgplicht tegenover passanten

In deze editie van Blik op Medisch Tuchtrecht staat een actuele uitspraak van het Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg (’s-Hertogenbosch, ECLI:NL:TGZRSHE:2025:88) centraal. De kernvraag: welke verplichtingen heeft een huisarts tegenover passanten – patiënten die niet bij de praktijk zijn ingeschreven? En hoe ver strekt de zorgplicht als er (mogelijk) sprake is van een spoedeisende situatie?

De casus

In juli 2024 meldde een oma zich met haar tweejarige kleinzoon bij een huisartsenpraktijk. Het jongetje was van de bank gegleden, klaagde over hevige pijn in de arm en werd daarom als passant aangemeld: hij stond nog ingeschreven bij de huisarts in de vorige woonplaats.

De praktijk vroeg om persoonsgegevens en verzekeringsinformatie, maar die kon de oma niet geven. De huisarts beoordeelde de situatie en concludeerde dat er geen sprake was van acuut levensgevaar. De oma kreeg het advies om de gegevens te achterhalen en contact op te nemen met de eigen huisarts van het kind. Later bleek dat sprake was van een dubbele onderarmfractuur.

De klacht

De moeder diende via de oma een klacht in tegen de huisarts. De kernverwijten:

• geen lichamelijk onderzoek, waardoor de ernst zou zijn onderschat;

• weigering van spoedzorg omdat geen identificatie en verzekeringsgegevens beschikbaar waren;

• gebrek aan empathie en gebrekkige communicatie;

• het kind en de oma “in de kou laten staan” zonder passende doorverwijzing.

Volgens klaagster had de huisarts zijn zorgplicht tegenover een minderjarig kind in nood verzaakt.

Passanten en de zorgplicht

De wettelijke en professionele kaders zijn helder:

• Spoedzorg moet altijd worden verleend, ook aan passanten (WGBO en huisartsenstandaard).

• Niet-spoedeisende zorg hoeft de huisarts niet te bieden; dan mogen aanvullende voorwaarden zoals identificatie en gegevensverstrekking worden gesteld.

• Goede triage is cruciaal: de huisarts moet zorgvuldig beoordelen of sprake is van een spoedsituatie.

Kortom: spoedeisende zorg mag nooit geweigerd worden, maar bij niet-spoedeisende klachten mag de huisarts verwijzen naar de eigen huisarts van de patiënt.

Het oordeel van het tuchtcollege

Het Regionaal Tuchtcollege oordeelde dat de huisarts zorgvuldig had gehandeld. Er waren geen aanwijzingen voor een acute of levensbedreigende situatie. Het was gerechtvaardigd om de oma te verwijzen naar de eigen huisarts, gezien het ontbreken van gegevens en het ontbreken van spoed. De klacht werd ongegrond verklaard.

Deze uitspraak bevestigt dat een huisarts niet verplicht is om passanten zonder spoed te behandelen.

Praktische lessen voor huisartsen

Deze beslissing bevat waardevolle lessen voor de dagelijkse praktijk:

• Spoed voorop – verleen altijd direct spoedeisende zorg, ongeacht gegevens of inschrijving.

• Zorgvuldige triage – stel gerichte vragen en onderzoek actief of spoed aannemelijk is.

• Vraag om basisgegevens – maar laat dit bij spoed nooit een drempel zijn.

• Documenteer zorgvuldig – leg vast welke informatie is verkregen en welke afwegingen zijn gemaakt.

• Communiceer empathisch – leg duidelijk uit waarom keuzes worden gemaakt; dit voorkomt onbegrip en klachten.

Conclusie

Het tuchtcollege bevestigt: de zorgplicht van huisartsen strekt zich altijd uit tot spoedeisende hulp, ook bij passanten. Maar bij niet-spoedeisende klachten mag de huisarts verwijzen naar de eigen huisarts. Transparante triage en goede communicatie blijven daarbij de sleutel tot vertrouwen en het voorkomen van klachten.

Nieuwsbrief: Blik op Medisch Tuchtrecht

Elke maand publiceert Marouschka den Ouden de nieuwsbrief Blik op Medisch Tuchtrecht op LinkedIn, waarin zij recente uitspraken van het tuchtcollege toelicht en duidt. Met juridische context, praktische lessen en een heldere blik op de impact voor de zorgpraktijk.

Geïnteresseerd? Meld u dan hier aan: Abonneren op LinkedIn-nieuwsbrief

Uitspraak inzien – ECLI:NL:TGZRSHE:2025:88