Een persoon of organisatie wordt als 'belanghebbende' in een bestuursrechtelijke procedure aangemerkt wanneer diegene rechtstreeks bij een besluit is betrokken. Het begrip ‘belanghebbende’ staat centraal in het bestuursrecht.
Dit komt doordat alleen belanghebbenden het recht hebben om bezwaar te maken of in beroep te gaan tegen besluiten. Ook kunnen bijvoorbeeld alleen belanghebbenden een handhavingsverzoek indienen.
De criteria om als belanghebbende te worden beschouwd zijn vastgelegd in artikel 1:2 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb).
Volgens vaste jurisprudentie van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State kan een persoon als belanghebbende worden aangemerkt indien deze een voldoende objectief en actueel, eigen, persoonlijk belang heeft dat hem in voldoende mate onderscheidt van anderen en dat rechtstreeks wordt geraakt door het bestreden besluit (vgl. Bijv. ABRvS 17 mei 2017, ECLI:NL:RVS:2017:1310 en ABRvS 27 maart 2002, ECLI:NL:2002:AE0706).
De criteria op een rijtje:
- Eigen belang: Het belang moet van de persoon zelf zijn, niet van een ander.
- Persoonlijk belang: Het belang moet de persoon direct treffen, niet als onderdeel van een grote, ongedifferentieerde groep.
- Objectief bepaalbaar belang: Het belang moet aantoonbaar en feitelijk zijn, niet gebaseerd op een subjectief gevoel
- Actueel belang: Het belang moet actueel zijn, niet in de toekomst of slechts een mogelijkheid.
- Rechtstreeks belang: Er moet een direct causaal verband zijn tussen het besluit en het effect op de persoon.