Hoe verloopt een hoorzitting bij een overheidsorgaan en een zitting bij de rechter?

Indien u het niet eens bent met een beslissing van een overheidsorgaan, ook wel bestuursorgaan genoemd, is het mogelijk hiertegen bezwaar of (hoger) beroep aan te tekenen. Bij deze procedures kunt u doorgaans uw bezwaren mondeling tijdens een zitting toelichten. Hoe een dergelijke (hoor)zitting verloopt, wordt in het navolgende toegelicht.

Hoorzitting in bezwaar

Een hoorzitting is een zitting van een overheidsinstelling waarbij alle betrokken partijen hun mening over het overheidsbesluit kunnen geven. Een hoorzitting is geen verhoor. Het recht om gehoord te worden is vastgelegd in artikel 7:2 van de Algemene Wet Bestuursrecht (Awb). Overigens is het overheidsorgaan niet altijd verplicht u te horen. In sommige gevallen kan van het horen worden afgezien. 

Het doel van een hoorzitting is tweeledig. Voor het bestuursorgaan ligt de focus op het verkrijgen van antwoorden op gerezen vragen uit uw dossier. Het gaat dan om feitelijkheden waarmee het overheidsorgaan uw dossier juridisch kan beoordelen. Voor u is er voldoende gelegenheid om uw bezwaren en pijnpunten toe te lichten en te reageren op wat andere partijen ten aanzien van uw dossier tijdens de  hoorzitting naar voren brengen. 

Hoe verloopt een hoorzitting?

De hoorzitting vindt niet bij een rechtbank maar bij het bestuursorgaan zelf plaats. Er is hier ook geen rechter aanwezig. U vertelt uw verhaal aan een hoorcommissie. Een hoorzitting kan eventueel ook telefonisch plaatsvinden. Het is niet verplicht om u door een advocaat te laten vertegenwoordigen. Natuurlijk kan een advocaat wel een professionele en ondersteunende rol bieden tijdens en voorafgaand aan uw hoorzitting. U dient vooraf (schriftelijk) aan de hoorcommissie kenbaar te maken dat u iemand meeneemt.

Bij de hoorzitting bestaat de gelegenheid het ingediende bezwaarschrift mondeling verder toe te lichten. Het bestuursorgaan neemt hierop een besluit. Bij het nemen van een besluit worden alle opmerkingen die tijdens de hoorzitting zijn gemaakt, meegenomen.

Zitting bij de rechtbank

Nadat het bezwaar tegen een beslissing van het bestuursorgaan is afgewezen, kunt u een beroepsprocedure starten bij de rechtbank.

Uw beroepschrift dient over het algemeen uiterlijk zes weken nadat uw bezwaar is afgewezen, door de rechtbank te zijn ontvangen. Hierna volgt het sturen van de stukken aan de rechtbank. Alle stukken die gebruikt zijn alsmede aanvullende stukken worden door het bestuursorgaan en u vooraf ingediend. Eventuele andere belanghebbenden kunnen ook stukken indienen. Mocht u voornemens zijn een deskundige mee te nemen naar de zitting, dan dient u dit tijdig te melden aan de rechtbank. In alle gevallen waarin een zitting volgt, ontvangen alle partijen een uitnodiging met daarin de datum en locatie voor de zitting. Een zitting bij de bestuursrechter is openbaar, er bestaat dus de mogelijkheid dat publiek aanwezig is.

Hoe verloopt een zitting bij de rechtbank?

De voorzitter opent de zitting door kort te vertellen hoe de zitting zal verlopen. Zodra de zitting is geopend volgt de zogenoemde ‘eerste ronde’. De rechter kan beginnen met het stellen van een aantal vragen aan de betrokken partijen of kan u in de gelegenheid stellen om uw beroepschrift nogmaals in te leiden met de belangrijkste punten. Mocht u het gevoel hebben dat niet alles volledig en duidelijk is toegelicht of gemeld dan kunt u tijdens de ‘tweede ronde’ nog vertellen wat voor u van belang is. Indien alles tijdens de eerste ronde is besproken, dan kunt u bedanken voor de tweede ronde. In herhaling treden wordt niet gewaardeerd.  

Uitspraak

De rechter doet binnen zes weken na de zitting een uitspraak. Heeft de rechter meer tijd nodig, dan laat hij dat tijdig weten. U krijgt de uitspraak thuisgestuurd. Als u een gemachtigde heeft ingeschakeld, ontvangt deze de uitspraak. De rechter kan verschillende uitspraken doen. Zo kan hij het beroep gegrond verklaren, hierbij stelt de rechter u in het gelijk. Hierop zijn meerdere gevolgen mogelijk. Zo kan de rechter het bestuursorgaan de opdracht geven het bezwaar opnieuw te behandelen en een nieuw besluit te nemen met inachtneming van de uitspraak.
Daarnaast kan de rechter beslissen dat de rechtsgevolgen van het besluit in stand blijven of hij kan zelf een nieuw besluit nemen.
In andere gevallen kan het besluit van het bestuursorgaan worden vernietigd, maar oordeelt de rechter dat de rechtsgevolgen van het besluit in stand blijven. De redenen daarvoor staan in de uitspraak. In de praktijk betekent dit dat het besluit inhoudelijk in stand blijft en het bestuursorgaan geen nieuw besluit hoeft te nemen.
Ten slotte bestaat nog de optie dat de rechter u geen gelijk geeft. De beslissing van het bestuursorgaan blijft in dit geval in stand.

Zitting in hoger beroep

Tegen een uitspraak van de rechtbank is het mogelijk om hoger beroep aan te tekenen. Nadat de rechtbank een uitspraak heeft gedaan, dient u binnen een bepaalde termijn hoger beroep aan te tekenen. Het is van belang deze termijn goed in de gaten te houden. Indien u te laat bent, komt de mogelijkheid om in hoger beroep te gaan te vervallen. Doorgaans is de termijn zes weken.

In Nederland hebben wij drie verschillen rechtscolleges die in hoger beroep uitspraak kunnen doen. Bij welk rechtscollege u hoger beroep moet aantekenen, hangt af van het soort zaak.

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRvS) spreekt recht over besluiten van de overheid waartegen burgers of bedrijven beroep hebben ingesteld. Voorbeelden zijn geschillen over bestemmingsplannen, omgevingsvergunningen voor bouwen, slopen of kappen, handhaving, subsidies en beslissingen op basis van de Wet openbaarheid van bestuur. Daarnaast behandelt de Afdeling een groot aantal zaken op het gebied van vreemdelingenrecht.

De Centrale Raad van Beroep (CRvB) oordeelt in hoger beroep over geschillen op het terrein van de sociale verzekeringen, de sociale voorzieningen en ambtenarenzaken.

Het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) is de hoogste rechter op het gebied van het economisch bestuursrecht. In eerste en enige aanleg oordeelt het CBb over onder andere landbouwsubsidies, tarieven voor gezondheidszorg en telecomtarieven. In hoger beroep oordeelt het CBb over onder andere mestboetes en boetes voor verboden prijsafspraken. Ook treedt het CBb in hoger beroep op als tuchtrechter voor (register)accountants.

Soorten zittingen

Er bestaan twee soorten zittingen in hoger beroep. Enkelvoudige zittingen (dit zijn zittingen met één rechter) en meervoudige zittingen (dit zijn zittingen met drie rechters). In het laatste geval zit de voorzitter in het midden en de twee andere rechters aan weerszijden van de voorzitter. Zij zijn al aanwezig als u de zaal binnenkomt. Grotere zaken met veel partijen kunnen meer tijd in beslag nemen. Dit omdat meerdere (hoger) beroepen gecombineerd worden behandeld. Rechtszittingen vinden plaats op alle werkdagen. Ook hier is het niet verplicht om een advocaat mee te brengen. Namens de bestuursorganen voeren veelal ambtenaren het woord.

Voorlopige voorziening

Soms vragen partijen om een voorlopige voorziening bij de rechter. Zulke verzoeken leiden tot een voorlopige uitspraak. Met een voorlopige voorziening treft de rechter een tijdelijke maatregel, het gaat hier om een kortdurende procedure bij spoedeisende kwesties binnen het civiele recht en het bestuursrecht. Zo kan de rechter op korte termijn onherstelbare gevolgen van een overheidsbesluit voorkomen. Een voorzieningenrechter geeft nooit een definitief oordeel over een geschil. Zijn oordeel is geldig tot er een andere uitspraak is.

Bij een verzoek om een voorlopige voorziening doet de rechter zo spoedig mogelijk uitspraak. Dat kan zelfs ter zitting gebeuren of na een korte schorsing, maar meestal ontvangt u de uitspraak binnen enkele dagen schriftelijk of mondeling. De reguliere termijn is uiterlijk 14 dagen na de zitting.

U kunt hier klikken voor voorbeelden van voorlopige voorzieningen in het bestuursrecht.

Heeft u hulp en/of advies nodig bij uw hoorzitting? Neem dan contact op met een van onze advocaten.

Download dit blog als pfd

Gepubliceerd op: 24 december 2019 in Bestuursrecht
Vragen?
Neem contact op met Janina (J.E.) Hamann
Hoe verloopt een hoorzitting bij een overheidsorgaan en een zitting bij de rechter?
Delen:

Nieuwsbrief

Op de hoogte blijven? Wij sturen periodiek een gratis nieuwsbrief met actualiteiten op juridisch gebied. Door uw e-mailadres in te vullen geeft u toestemming voor het ontvangen van onze nieuwsbrief. Deze toestemming kunt u altijd intrekken, door op de unsubscribe link te klikken onderaan de e-mails die u van ons ontvangt. Lees ons Privacy Statement voor meer informatie over hoe wij omgaan met uw persoonsgegevens.